Państwa świata

Mapa polityczna świata to dynamiczny obraz, który kształtował się przez tysiące lat wraz z rozwojem cywilizacji, powstawaniem i upadkiem imperiów, wojnami, traktatami i procesami dekolonizacji. Dziś, w pierwszej połowie XXI wieku, świat składa się ze 195 państw uznawanych przez Organizację Narodów Zjednoczonych (193 członków i 2 obserwatorów). Choć ta liczba jest najczęściej cytowana, odpowiedź na pytanie "ile państw istnieje na świecie?" nie jest wcale oczywista. Różne organizacje międzynarodowe i sportowe posługują się własnymi kryteriami - dlatego w innych ujęciach liczba ta może wynosić 201, 206, a nawet 211.

Państwa świata

Na świecie politycznie uznaje się 195 państw (stan na 2025 r.) - 193 członków ONZ oraz 2 państwa-obserwatorów: Stolicę Apostolską (Watykan) i Palestynę. Poniższa lista dzieli je na kontynenty. Państwa transkontynentalne na liście przypisano do jednego regionu na potrzeby zliczania (Rosja → Europa; Turcja, Kazachstan, Armenia, Azerbejdżan, Gruzja → Azja; Cypr → Europa; Egipt → Afryka). Antarktyda nie ma państw.

Afryka (54 państwa)

• Algieria
• Angola
• Benin
• Botswana
• Burkina Faso
• Burundi
• Czad
• Demokratyczna Republika Konga
• Dżibuti
• Egipt
• Erytrea
• Eswatini
• Etiopia
• Gabon
• Gambia
• Ghana
• Gwinea
• Gwinea Bissau
• Gwinea Równikowa
• Kamerun
• Kenia
• Komory
• Kongo
• Lesotho
• Liberia
• Libia
• Madagaskar
• Malawi
• Mali
• Maroko
• Mauretania
• Mauritius
• Mozambik
• Namibia
• Niger
• Nigeria
• Republika Południowej Afryki
• Republika Środkowoafrykańska
• Republika Zielonego Przylądka
• Rwanda
• Senegal
• Seszele
• Sierra Leone
• Somalia
• Sudan
• Sudan Południowy
• Tanzania
• Togo
• Tunezja
• Uganda
• Wybrzeże Kości Słoniowej
• Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
• Zambia
• Zimbabwe

Azja (49 państw)

• Afganistan
• Arabia Saudyjska
• Armenia
• Azerbejdżan
• Bahrajn
• Bangladesz
• Bhutan
• Brunei
• Chiny
• Filipiny
• Gruzja
• Indie
• Indonezja
• Irak
• Iran
• Izrael
• Japonia
• Jemen
• Jordania
• Kambodża
• Katar
• Kazachstan
• Kirgistan
• Korea Północna
• Korea Południowa
• Kuwejt
• Laos
• Liban
• Malezja
• Malediwy
• Mjanma
• Mongolia
• Nepal
• Oman
• Pakistan
• Palestyna
• Singapur
• Sri Lanka
• Syria
• Tadżykistan
• Tajlandia
• Timor Wschodni
• Turcja
• Turkmenistan
• Uzbekistan
• Wietnam
• Zjednoczone Emiraty Arabskie

Europa (45 państw)

• Albania
• Andora
• Austria
• Belgia
• Białoruś
• Bośnia i Hercegowina
• Bułgaria
• Chorwacja
• Czarnogóra
• Cypr
• Czechy
• Dania
• Estonia
• Finlandia
• Francja
• Grecja
• Hiszpania
• Irlandia
• Islandia
• Liechtenstein
• Litwa
• Luksemburg
• Łotwa
• Macedonia Północna
• Malta
• Mołdawia
• Monako
• Niderlandy
• Niemcy
• Norwegia
• Polska
• Portugalia
• Rosja
• Rumunia
• San Marino
• Serbia
• Słowacja
• Słowenia
• Szwajcaria
• Szwecja
• Ukraina
• Watykan
• Węgry
• Wielka Brytania
• Włochy

Ameryka Północna (i Łacińska - 23 państwa)

• Antigua i Barbuda
• Bahamy
• Barbados
• Belize
• Dominika
• Dominikana
• Grenada
• Gwatemala
• Haiti
• Honduras
• Jamajka
• Kanada
• Kostaryka
• Kuba
• Meksyk
• Nikaragua
• Panama
• Saint Kitts i Nevis
• Saint Lucia
• Saint Vincent i Grenadyny
• Salwador
• Stany Zjednoczone
• Trynidad i Tobago

Ameryka Południowa (12 państw)

• Argentyna
• Boliwia
• Brazylia
• Chile
• Ekwador
• Gujana
• Kolumbia
• Paragwaj
• Peru
• Surinam
• Urugwaj
• Wenezuela

Australia (i Oceania - 12 państw)

• Australia
• Fidżi
• Kiribati
• Mikronezja (Federacja Mikronezji)
• Nauru
• Nowa Zelandia
• Palau
• Papua-Nowa Gwinea
• Samoa
• Tonga
• Tuvalu
• Vanuatu
• Wyspy Marshalla
• Wyspy Salomona

Podsumowanie

• Afryka - 54 państwa
• Azja - 49 państw
• Europa - 45 państw
• Ameryka Północna - 23 państwa
• Ameryka Południowa - 12 państw
• Australia - 12 państw

Łącznie: 195 państw

Uwaga: Antarktyda nie posiada państw.

Państwa świata kontynentami

Dane populacyjne i powierzchniowe są szacunkowe dla 2025 r. i podane w przybliżeniu.

Różne sposoby liczenia liczby państw na świecie

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że odpowiedź na pytanie "ile jest państw na świecie?" jest prosta. W praktyce jednak liczba ta nie jest stała i różni się w zależności od źródła oraz przyjętych kryteriów. Wynika to z faktu, że definicja państwa nie jest całkowicie jednoznaczna, a poszczególne organizacje i instytucje przyjmują własne zasady liczenia.

Najczęściej cytowaną liczbą jest 195 państw według ONZ, jednak w innych ujęciach można spotkać wartości rzędu 201, 206, a nawet 211.

Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie tych wariantów.

ONZ - oficjalna liczba 195 państw

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) jest obecnie najbardziej powszechnym punktem odniesienia w kwestii liczby państw.

Według tego kryterium:

• 193 państwa są pełnoprawnymi członkami ONZ,
• 2 państwa mają status obserwatorów: Stolica Apostolska (Watykan) i Palestyna.

Razem daje to 195 podmiotów, które najczęściej przyjmuje się jako oficjalną liczbę państw świata.

Państwa częściowo uznawane - około 201 bytów

Niektóre jednostki polityczne funkcjonują de facto jako niezależne państwa, lecz nie mają pełnego międzynarodowego uznania. Liczba krajów, które uznają ich suwerenność, jest zróżnicowana – od pojedynczych przypadków po ponad sto.

Przykłady

• Kosowo - uznawane przez ponad 100 państw ONZ, lecz nie przez wszystkich członków, w tym m.in. Rosję i Chiny.
• Tajwan - posiada własne instytucje państwowe i silną gospodarkę, lecz ze względu na politykę „Jednych Chin” jest uznawany tylko przez kilkanaście państw.
• Sahara Zachodnia - uznawana przez część krajów afrykańskich, jednak kontrolowana w dużej mierze przez Maroko.
• Abchazja i Osetia Południowa - uznawane głównie przez Rosję i kilka innych państw.
• Północny Cypr - uznawany wyłącznie przez Turcję.

Jeśli uwzględnimy wszystkie te byty, liczba "państw" zwiększa się z 195 do ok. 201.

Republiki separatystyczne - jeszcze więcej kontrowersji

Istnieją także tzw. republiki separatystyczne, które faktycznie funkcjonują jako niezależne organizmy polityczne, lecz nie zostały uznane przez żaden kraj członkowski ONZ.

Do tej kategorii należą m.in.:

• Somaliland - od 1991 r. działa niezależnie od Somalii, ma własny rząd, walutę i administrację.
• Naddniestrze - wschodnia część Mołdawii, która ogłosiła niepodległość w 1990 r.
• Górski Karabach - teren o nieuregulowanym statusie, który stał się przedmiotem konfliktów między Armenią a Azerbejdżanem.
• Ługańska i Doniecka Republika Ludowa - ogłoszone w 2014 r., w 2022 r. anektowane przez Rosję, lecz praktycznie nieuznawane przez społeczność międzynarodową.

Dodanie takich bytów jeszcze bardziej komplikuje próbę jednoznacznego określenia liczby państw – w zależności od przyjętej metodologii można dojść do wyniku przekraczającego 205 jednostek.

Narody olimpijskie - 206 reprezentacji

Inny sposób liczenia państw widać podczas igrzysk olimpijskich. Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOL) dopuszcza do udziału nie tylko uznane państwa, ale także terytoria zależne i jednostki autonomiczne. Dlatego na ceremoniach otwarcia igrzysk widzimy aż 206 delegacji narodowych.

Wśród nich znajdują się:

• wszystkie państwa ONZ,
• Palestyna i Kosowo,
• terytoria zależne, np. Portoryko (należące do USA), Bermudy (terytorium brytyjskie),
• jednostki o specjalnym statusie, np. Aruba (część Królestwa Niderlandów), Wyspy Cooka (stowarzyszone z Nową Zelandią).

Ten wariant pokazuje, że w świecie sportu pojęcie "narodu" rozumiane jest szerzej niż w polityce.

FIFA - rekordowe 211 federacji

Jeszcze większą liczbę uzyskujemy w przypadku Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej (FIFA). Do organizacji należy aż 211 federacji piłkarskich.

Na tę liczbę składają się:

• 186 federacji z państw członkowskich ONZ,
• 1 federacja z państwa-obserwatora (Palestyna),
• 2 federacje z państw częściowo uznawanych (Kosowo, Tajwan),
• 4 federacje z Wielkiej Brytanii (Anglia, Szkocja, Walia, Irlandia Północna),
• 18 federacji z terytoriów zależnych (m.in. Hongkong, Makau, Gibraltar, Wyspy Dziewicze).

Z perspektywy FIFA "państwo" jest więc równoznaczne z jednostką posiadającą własną, niezależną federację sportową.

FAQ - Państwa świata