Państwa na literę W łatwo rozpoznać po nazwach, ale nie wszystkie równie łatwo zapamiętać. Obok krótkich nazw, takich jak Węgry czy Wietnam, pojawiają się tu także dłuższe - Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Marshalla czy Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.
W tej części alfabetu znalazło się łącznie 11 państw: Watykan, Wenezuela, Węgry, Wielka Brytania, Wietnam, Włochy, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Cooka, Wyspy Marshalla, Wyspy Salomona oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca. Są wśród nich zarówno kraje europejskie, jak i państwa Afryki, Azji, Ameryki Południowej oraz Oceanii. Poniższe zestawienie porządkuje wszystkie nazwy i przedstawia najważniejsze informacje o każdym kraju.
Państwa na W - przegląd
W polskim urzędowym wykazie znajduje się 11 państw, których nazwy rozpoczynają się na literę "W". Reprezentują one kilka kontynentów i bardzo różne regiony geograficzne.
Watykan
Watykan jest najmniejszym państwem świata zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby mieszkańców. Znajduje się w Europie Południowej i jest w całości otoczony przez terytorium Rzymu, stolicy Włoch. Państwo zajmuje obszar liczący mniej niż jeden kilometr kwadratowy, a jego funkcjonowanie jest nierozerwalnie związane ze Stolicą Apostolską i Kościołem katolickim.
Na terenie Watykanu znajdują się jedne z najbardziej rozpoznawalnych zabytków świata. Należą do nich Bazylika św. Piotra, Plac św. Piotra, Kaplica Sykstyńska oraz kompleks Muzeów Watykańskich. Znaczna część zabudowy ma charakter sakralny, administracyjny lub muzealny. Watykan jest siedzibą papieża i ważnym centrum religijnym odwiedzanym przez pielgrzymów oraz turystów z całego świata.
Mimo bardzo małej powierzchni państwo posiada własne instytucje, służby oraz system administracyjny. Charakterystycznym elementem jest Gwardia Szwajcarska odpowiedzialna za ochronę papieża. Watykan wyróżnia się więc na tle pozostałych państw nie tylko rozmiarem, ale również wyjątkowym znaczeniem religijnym i kulturowym.
Wenezuela
Wenezuela znajduje się w północnej części Ameryki Południowej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Atlantyckim. Jej stolicą jest Caracas. Kraj graniczy z Kolumbią, Brazylią i Gujaną. Duża powierzchnia sprawia, że występują tu bardzo różne krajobrazy - od karaibskiego wybrzeża przez góry i rozległe równiny po tropikalne lasy dorzecza Orinoko.
Na zachodzie kraju znajdują się pasma należące do systemu Andów, natomiast centralną część zajmują rozległe równiny określane jako Llanos. Na południowym wschodzie występuje Wyżyna Gujańska z charakterystycznymi górami stołowymi. W tym regionie znajduje się również Salto Ángel, jeden z najwyższych wodospadów świata.
Wenezuela posiada bardzo duże zasoby ropy naftowej, która przez dziesięciolecia odgrywała dominującą rolę w gospodarce i eksporcie. Znaczenie mają także przemysł, rolnictwo i usługi. Językiem urzędowym jest hiszpański. Większość mieszkańców żyje w miastach, szczególnie w północnej części kraju. Wenezuela łączy karaibski charakter wybrzeża z górami, sawannami i tropikalnymi obszarami interioru.
Węgry
Węgry są państwem śródlądowym położonym w Europie Środkowej. Ich stolicą jest Budapeszt. Kraj graniczy z Austrią, Słowacją, Ukrainą, Rumunią, Serbią, Chorwacją i Słowenią. Znaczną część powierzchni zajmują niziny Kotliny Panońskiej, dzięki czemu krajobraz Węgier różni się od bardziej górzystych terenów wielu sąsiednich państw.
Przez kraj przepływa Dunaj, który przecina także Budapeszt i dzieli historyczne części miasta - Budę oraz Peszt. Inną ważną rzeką jest Cisa. Na zachodzie znajduje się Balaton, największe jezioro Węgier i jeden z najpopularniejszych krajowych regionów wypoczynkowych.
Gospodarka opiera się na usługach, przemyśle, handlu i rolnictwie. Duże znaczenie mają między innymi przemysł motoryzacyjny, elektroniczny, farmaceutyczny i spożywczy. Językiem urzędowym jest węgierski, należący do rodziny języków uralskich. Węgry są członkiem Unii Europejskiej, jednak ich walutą pozostaje forint. Kraj jest znany również z licznych źródeł termalnych, tradycji winiarskich i charakterystycznej kuchni.
Wielka Brytania
Wielka Brytania, czyli Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, jest państwem wyspiarskim położonym w północno-zachodniej części Europy. Jego stolicą jest Londyn. Państwo składa się z Anglii, Szkocji, Walii oraz Irlandii Północnej.
Większość terytorium znajduje się na wyspie Wielka Brytania, natomiast Irlandia Północna zajmuje północno-wschodnią część wyspy Irlandia. Krajobraz jest bardzo zróżnicowany. W Anglii dominują niziny i łagodne wzgórza, natomiast Szkocja i część Walii mają znacznie bardziej górzysty charakter. Państwo posiada długą i silnie rozwiniętą linię brzegową.
Gospodarka należy do największych w Europie i opiera się przede wszystkim na usługach, finansach, przemyśle, handlu, sektorze technologicznym oraz działalności naukowej. Londyn jest jednym z najważniejszych światowych centrów finansowych. Najczęściej używanym językiem jest angielski, choć w poszczególnych częściach państwa funkcjonują także języki regionalne. Wielka Brytania posiada bogate dziedzictwo historyczne, literackie, naukowe i przemysłowe.
Wietnam
Wietnam jest państwem położonym w Azji Południowo-Wschodniej nad Morzem Południowochińskim. Jego stolicą jest Hanoi, natomiast największym miastem pozostaje Ho Chi Minh. Kraj ma charakterystyczny wydłużony kształt i rozciąga się z północy na południe wzdłuż wschodniego wybrzeża Półwyspu Indochińskiego.
Wietnam graniczy z Chinami, Laosem i Kambodżą. Krajobraz obejmuje góry, wyżyny, tropikalne lasy, długie wybrzeże oraz bardzo żyzne delty rzeczne. Szczególne znaczenie mają delta Rzeki Czerwonej na północy oraz delta Mekongu na południu. Są to jednocześnie ważne obszary rolnicze i gęsto zaludnione regiony kraju.
Gospodarka Wietnamu rozwija się w oparciu o przemysł, eksport, handel, rolnictwo i usługi. Kraj jest ważnym producentem elektroniki, odzieży, obuwia, ryżu i kawy. Językiem urzędowym jest wietnamski. Współczesne miasta szybko się rozwijają, podczas gdy na terenach wiejskich nadal widoczne są tradycyjne formy rolnictwa oraz lokalne zwyczaje. Wietnam wyróżnia się długim wybrzeżem, zróżnicowaną kuchnią i bogatym dziedzictwem kulturowym.
Włochy
Włochy są państwem położonym w południowej części Europy. Ich stolicą jest Rzym. Większość kraju zajmuje Półwysep Apeniński, którego charakterystyczny kształt jest łatwo rozpoznawalny na mapie. Do Włoch należą również liczne wyspy, w tym dwie największe - Sycylia i Sardynia.
Na północy wznoszą się Alpy, które tworzą naturalną granicę z częścią sąsiednich państw. Przez środkową część półwyspu ciągną się Apeniny. Pomiędzy górami występują niziny i doliny, a największym obszarem równinnym jest Nizina Padańska na północy kraju. Włochy posiadają długą linię brzegową nad Morzem Śródziemnym.
Gospodarka opiera się na usługach, przemyśle, handlu, rolnictwie oraz turystyce. Włochy są znane z przemysłu motoryzacyjnego, maszynowego, spożywczego, modowego i projektowego. Ważne znaczenie mają również produkcja wina, oliwy, owoców i warzyw. Językiem urzędowym jest włoski. Rzym, Mediolan, Neapol, Turyn, Florencja i Wenecja należą do najbardziej znanych włoskich miast. Bogactwo zabytków związanych ze starożytnym Rzymem, renesansem i późniejszymi epokami sprawia, że kraj posiada wyjątkowo rozbudowane dziedzictwo kulturowe.
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej jest państwem położonym w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską. Jego stolicą jest Jamusukro, natomiast największym miastem i głównym centrum gospodarczym pozostaje Abidżan. Kraj graniczy z Liberią, Gwineą, Mali, Burkina Faso i Ghaną.
Południowa część państwa jest bardziej wilgotna i porośnięta lasami tropikalnymi, natomiast w kierunku północnym krajobraz stopniowo przechodzi w sawannę. Klimat jest tropikalny, a warunki sprzyjają uprawie wielu roślin przeznaczonych na eksport.
Wybrzeże Kości Słoniowej należy do najważniejszych światowych producentów kakao. Uprawiane są również kawa, kauczuk, palmy olejowe i inne rośliny tropikalne. Gospodarka obejmuje ponadto przemysł, handel, usługi oraz wydobycie surowców. Językiem urzędowym jest francuski, a mieszkańcy posługują się również licznymi językami lokalnymi. Abidżan jest jednym z największych i najbardziej dynamicznych ośrodków miejskich Afryki Zachodniej.
Wyspy Cooka
Wyspy Cooka są państwem położonym na południowym Oceanie Spokojnym, w regionie Polinezji. Tworzy je kilkanaście wysp rozrzuconych na bardzo dużej przestrzeni oceanu. Głównym ośrodkiem jest Avarua na wyspie Rarotonga.
Poszczególne wyspy różnią się budową geologiczną. Południowa część archipelagu obejmuje między innymi wyspy wulkaniczne, natomiast na północy dominują nisko położone atole koralowe. Klimat jest tropikalny, a krajobraz tworzą laguny, rafy koralowe, plaże oraz bujna roślinność.
Wyspy Cooka są samorządnym państwem pozostającym w wolnym stowarzyszeniu z Nową Zelandią. Gospodarka opiera się przede wszystkim na turystyce, usługach, rybołówstwie i niewielkim rolnictwie. Językami używanymi oficjalnie są angielski oraz maoryski Wysp Cooka. Tradycyjna kultura polinezyjska jest dobrze widoczna w muzyce, tańcu, rzemiośle oraz lokalnych zwyczajach.
Wyspy Marshalla
Wyspy Marshalla są państwem wyspiarskim położonym w środkowej części Oceanu Spokojnego, w regionie Mikronezji. Stolicą kraju jest Majuro. Państwo składa się z licznych atoli i wysp koralowych rozciągniętych na ogromnej powierzchni oceanu, przy bardzo niewielkiej łącznej powierzchni lądowej.
Większość wysp jest położona zaledwie kilka metrów nad poziomem morza. Z tego względu kraj jest szczególnie narażony na erozję wybrzeża, fale sztormowe, zasalanie wód gruntowych oraz wzrost poziomu oceanu. Warunki naturalne ograniczają także możliwości rozwoju rolnictwa.
Gospodarka opiera się na usługach, rybołówstwie i współpracy międzynarodowej. Wyspy Marshalla pozostają w wolnym stowarzyszeniu ze Stanami Zjednoczonymi. Językami urzędowymi są marszalski oraz angielski. Ocean odgrywa centralną rolę w kulturze, transporcie i tradycyjnym sposobie życia mieszkańców.
Wyspy Salomona
Wyspy Salomona są państwem położonym w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w regionie Melanezji. Stolicą jest Honiara znajdująca się na wyspie Guadalcanal. Państwo obejmuje setki wysp różniących się wielkością, krajobrazem i stopniem zaludnienia.
Większe wyspy mają przeważnie górzyste wnętrze porośnięte tropikalnymi lasami. Wokół wybrzeży występują rafy koralowe, laguny i niewielkie niziny. Klimat jest tropikalny, gorący i wilgotny, z dużą ilością opadów. Region jest również narażony na cyklony oraz trzęsienia ziemi.
Gospodarka opiera się na rolnictwie, rybołówstwie, leśnictwie, wydobyciu surowców oraz usługach. Społeczeństwo jest zróżnicowane językowo i kulturowo. Językiem urzędowym jest angielski, lecz w codziennym życiu stosowane są także liczne języki miejscowe i odmiany kreolskie. Wyspy Salomona wyróżniają się bogactwem środowiska morskiego oraz silnym związkiem lokalnych społeczności z oceanem.
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca są niewielkim państwem wyspiarskim położonym w Zatoce Gwinejskiej u zachodnich wybrzeży Afryki. Stolicą jest São Tomé, znajdujące się na większej z dwóch głównych wysp. Państwo tworzą przede wszystkim Wyspa Świętego Tomasza i Wyspa Książęca oraz kilka mniejszych wysepek.
Wyspy mają pochodzenie wulkaniczne i wyróżniają się górzystym krajobrazem, wilgotnymi lasami tropikalnymi oraz żyznymi glebami. Położenie w pobliżu równika zapewnia wysokie temperatury przez cały rok. Opady są obfite, choć ich ilość różni się pomiędzy poszczególnymi częściami wysp.
Gospodarka opiera się na usługach, rolnictwie, rybołówstwie i rozwijającej się turystyce. Historycznie duże znaczenie miała produkcja kakao. Językiem urzędowym jest portugalski, a w kulturze widoczne są zarówno wpływy afrykańskie, jak i portugalskie. Niewielka liczba mieszkańców oraz tropikalna przyroda sprawiają, że kraj należy do mniej znanych państw afrykańskich.
Państwa na W w Europie
W Europie znajdują się cztery państwa na W: Watykan, Węgry, Wielka Brytania oraz Włochy. Watykan jest najmniejszym państwem świata i znajduje się wewnątrz Rzymu, natomiast Włochy zajmują znaczną część Półwyspu Apenińskiego. Węgry są państwem śródlądowym Europy Środkowej, a Wielka Brytania leży na wyspach w północno-zachodniej części kontynentu.
Pozostałe państwa na W znajdują się poza Europą. Wenezuela leży w Ameryce Południowej, Wietnam w Azji, Wybrzeże Kości Słoniowej oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca w Afryce, natomiast Wyspy Cooka, Wyspy Marshalla i Wyspy Salomona są państwami Oceanii.
Ile jest państw na W?
W polskim urzędowym wykazie znajduje się 11 państw na literę W. Są to Watykan, Wenezuela, Węgry, Wielka Brytania, Wietnam, Włochy, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Cooka, Wyspy Marshalla, Wyspy Salomona oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.
Cztery z nich znajdują się w Europie, trzy w Oceanii, dwa w Afryce, jedno w Azji i jedno w Ameryce Południowej. Charakterystyczne jest również to, że aż cztery nazwy rozpoczynają się od słowa "Wyspy" lub "Wybrzeże".
Wielka Brytania a Zjednoczone Królestwo - gdzie umieścić państwo?
W polskim urzędowym wykazie jako nazwa państwa występuje Wielka Brytania (Zjednoczone Królestwo), dlatego w alfabetycznym zestawieniu kraj można umieścić pod literą "W". Pełna nazwa państwa brzmi Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Warto przy tym pamiętać, że w znaczeniu geograficznym Wielka Brytania jest nazwą wyspy, na której znajdują się Anglia, Szkocja i Walia. Państwo obejmuje dodatkowo Irlandię Północną oraz szereg mniejszych wysp. W zestawieniach państw opartych na zalecanych polskich nazwach można jednak posługiwać się krótką formą Wielka Brytania.
